بعد از جراحی چاقی چه اتفاقی می‌افتد؟
جراحی تمام می‌شود، اما مسیر درمان از همین‌جا وارد مرحله‌ی مهم‌تری می‌شود.
روزهای اول بعد از جراحی برای بدن زمان سازگاری هستند. حجم معده تغییر کرده، نحوه‌ی غذا خوردن شما باید تغییر کند و بدن به تدریج خودش را با شرایط جدید تطبیق می‌دهد.
به همین دلیل، مراقبت‌های بعد از عمل به اندازه‌ی خود جراحی اهمیت دارند.
روز اول بعد از جراحی
معمولاً یکی از مهم‌ترین کارها بعد از جراحی، حرکت کردن و راه رفتن در حدی است که تیم درمان اجازه می‌دهد.
استراحت مطلق معمولاً هدف نیست.
راه رفتن زودهنگام و تدریجی می‌تواند به روند بهبودی کمک کند و در کاهش برخی عوارض بی‌حرکتی مؤثر باشد.
در این مرحله، نحوه‌ی مصرف مایعات و شروع تغذیه دقیقاً طبق دستور تیم درمان انجام می‌شود.
ممکن است در ابتدا فقط مایعات مجاز باشند و مقدار مصرف نیز بسیار کم و تدریجی باشد.
هفته اول؛ آرام و طبق برنامه
در هفته اول نباید انتظار داشته باشید که همه چیز مثل قبل باشد.
ممکن است احساس ضعف، خستگی، تغییر اشتها یا تغییر اجابت مزاج داشته باشید.
مهم‌ترین کار در این دوره:
- مصرف مایعات طبق برنامه
- جلوگیری از کم‌آبی
- رعایت رژیم تعیین‌شده
- مصرف داروهای تجویزشده
- راه رفتن و فعالیت سبک طبق نظر پزشک
- مراقبت از محل زخم
- توجه به علائم هشدار
در این دوره، «کم خوردن» به تنهایی هدف نیست؛ باید بتوانید نیازهای اصلی بدن، به‌خصوص مایعات و پروتئین، را طبق برنامه تیم درمان تأمین کنید.
رژیم غذایی بعد از جراحی چگونه پیش می‌رود؟
رژیم بعد از جراحی معمولاً یک‌باره از مایعات به غذای معمولی تغییر نمی‌کند.
روند پیشرفت غذا معمولاً مرحله‌به‌مرحله است:
مایعات → مایعات کامل → غذاهای نرم → غذاهای معمولی با حجم کم
اما سرعت عبور از هر مرحله برای همه یکسان نیست و باید طبق پروتکل جراح و متخصص تغذیه انجام شود.
بعد از جراحی، حجم وعده‌ها کوچک است و نحوه‌ی خوردن اهمیت زیادی پیدا می‌کند.
آرام غذا بخورید، خوب بجوید و به احساس سیری بدن توجه کنید.
هفته‌های بعد از جراحی
با گذشت زمان، بدن شما بیشتر با شرایط جدید سازگار می‌شود.
غذاها به‌تدریج متنوع‌تر می‌شوند و هدف این است که رژیم غذایی شما از نظر پروتئین، ویتامین‌ها، مواد معدنی و سایر نیازهای بدن کامل‌تر شود.
در این مرحله یک اشتباه رایج این است که بیمار فکر کند:
«حالا که می‌توانم غذا بخورم، پس می‌توانم مثل قبل غذا بخورم.»
نه.
قرار نیست به عادت‌های غذایی قبل از جراحی برگردیم.
هدف این است که یک الگوی غذایی جدید و قابل ادامه ایجاد کنیم.
ماه‌های اول؛ دوره‌ی کاهش وزن
در ماه‌های ابتدایی معمولاً روند کاهش وزن محسوس‌تر است.
اما کاهش وزن در همه‌ی افراد با یک سرعت اتفاق نمی‌افتد.
ممکن است چند هفته وزن شما سریع‌تر پایین بیاید و بعد برای مدتی روی یک عدد ثابت بماند.
این توقف‌های موقت به‌تنهایی به معنی شکست جراحی نیستند.
وزن بدن تحت تأثیر عوامل مختلفی قرار دارد؛ از جمله نوع جراحی، وزن اولیه، تغذیه، فعالیت بدنی، شرایط هورمونی، داروها و میزان پایبندی به برنامه درمانی.
NIDDK نیز تأکید می‌کند که میزان کاهش وزن به فرد و نوع عمل بستگی دارد و ممکن است در طول زمان مقداری از وزن کاهش‌یافته برگردد.
اگر وزنم متوقف شد چه کار کنم؟
اول از همه: نترسید.
توقف وزن برای یک دوره‌ی کوتاه می‌تواند بخشی از روند طبیعی کاهش وزن باشد.
اما اگر توقف وزن طولانی شد یا دوباره روند افزایش وزن شروع شد، بهتر است آن را نادیده نگیرید.
در این شرایط باید مواردی مانند:
- میزان دریافت پروتئین
- حجم و تعداد وعده‌ها
- نوشیدنی‌های پرکالری
- ریزه‌خواری
- فعالیت بدنی
- خواب
- داروها
- وضعیت روانی
- و در صورت نیاز مسائل پزشکی
بررسی شوند.
گاهی مشکل فقط یک تغییر ساده در عادت‌های غذایی است و گاهی نیاز به ارزیابی دقیق‌تر وجود دارد.
پیگیری بعد از جراحی
پیگیری بعد از عمل یک گزینه‌ی اضافی نیست.
بخشی از درمان است.
در ویزیت‌های پیگیری، مواردی مانند:
- وزن و روند کاهش وزن
- تغذیه
- دریافت پروتئین
- وضعیت ویتامین‌ها و مواد معدنی
- علائم گوارشی
- بیماری‌های زمینه‌ای
- داروها
- فعالیت بدنی
- و مشکلات احتمالی
بررسی می‌شوند.
برخی عوارض جراحی ممکن است در ماه‌ها یا سال‌های بعد ظاهر شوند؛ بنابراین پیگیری طولانی‌مدت اهمیت دارد.
چه علائمی بعد از جراحی نیاز به مراجعه فوری دارند؟
اگر بعد از جراحی علائمی مانند درد شدید یا رو به افزایش شکم، تنگی نفس، درد قفسه سینه، استفراغ مکرر، ناتوانی در مصرف مایعات، تب، خونریزی یا علائم غیرعادی شدید ایجاد شد، باید سریعاً با تیم درمان یا مرکز درمانی تماس بگیرید.
قرار نیست با دیدن هر علامتی نگران شوید؛ اما بعد از جراحی هم نباید علائم شدید یا غیرمعمول را نادیده گرفت.
زندگی بعد
از جراحی
هدف ما فقط این نیست که عدد ترازو پایین بیاید.
هدف اصلی، بهتر شدن سلامت و کیفیت زندگی است.
کاهش وزن می‌تواند به بهبود بیماری‌هایی مانند دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، آپنه خواب و برخی مشکلات مرتبط با چاقی کمک کند. همچنین بسیاری از افراد بعد از کاهش وزن تحرک و کیفیت زندگی بهتری پیدا می‌کنند.
اما رسیدن به این نتیجه نیازمند همکاری بیمار و تیم درمان است.
جراحی یک ابزار قدرتمند است؛ اما مراقبت بعد از جراحی چیزی است که نتیجه را در طولانی‌مدت حفظ می‌کند.